|
Dicle niversitesi (D) Fen Edebiyat Fak羹ltesi Sosyoloji B繹l羹m羹 retim yesi Do癟. Dr Mazhar Bal覺, ''T繹re ve Namus Cinayetleri''ne ilikin y羹r羹tt羹kleri arat覺rma kapsam覺nda g繹r羹t羹kleri tutuklu ve h羹k羹ml羹lerin eitim durumu, aile ve gelir yap覺s覺n覺n T羹rkiye ortalamas覺na yak覺n olduunu ve bu kiilerin b羹y羹k 癟ounluunun iledii su癟tan pimanl覺k duymad覺覺n覺 ifade ettiini s繹yledi.
Bal覺, gazetecilere, aralar覺nda psikolog, sosyolog, antropolog ve sosyal hizmet uzmanlar覺ndan oluan 8 kiilik bir ekiple ge癟en y覺ldan bu yana y羹r羹tt羹kleri proje hakk覺nda bilgi verdi.
TB襤TAK'覺n da destekledii proje kapsam覺nda u ana kadar 44 cezaevinde, 180 h羹k羹ml羹 ve tutukluyla g繹r羹t羹klerini dile getiren Bal覺, austos ay覺nda sona ermesi planlanan proje kapsam覺nda, 20 kiiyle daha g繹r羹me yapmay覺 planlad覺klar覺n覺 bildirdi.
- P襤MANLIK DUYAN YOK -
G羹neydouda yap覺lan bir arat覺rmada aileler aras覺nda ilenen t繹re cinayetlerin failleri mahkeme taraf覺ndan konulduklar覺 cezaevlerinde aalar gibi kar覺lan覺yor. Toplumda da 癟ok itibar g繹ren ayn覺 mahkumlar kahraman olarak ilan ediliyorlar. Arat覺rmada 癟覺kan ilgin癟 sonu癟lardan biri de t繹re ve namus cinayetini ileyen koca veya ailenin k羹癟羹k ferdi, 繹ld羹rd羹羹 gen癟 kad覺nlar覺n aileleri taraf覺ndan da krallar gibi bak覺l覺yor. Cinayeti ileyen zanl覺lar覺n y羹zde 100羹 de iledii su癟tan pimanl覺k duymuyor. En 繹nemlisi ise cinayeti ileyenler aras覺nda eitim d羹zeyinin y羹ksek olanlar覺n 癟ounlukta olmas覺 arat覺rman覺n ilgin癟 sonu癟lar覺ndan dier birisi. Konuyla ilgili bir arat覺rma yapan Dicle niversitesi Fen Edebiyat Fak羹ltesi Sosyoloji B繹l羹m羹 retim yesi Do癟. Dr. Mazhar Bal覺, t繹re ve namus ileyenlerin imdiye kadar hi癟 birinin pimanl覺k duymad覺覺n覺, aksine 癟ok onurlu bir i yapt覺覺n覺, ba覺 dik olarak toplumda ve iki aile taraf覺ndan da 癟ok itibar g繹rd羹羹n羹 s繹yledi. Aralar覺nda antropolog, sosyolog, psikolog ve sosyal hizmet uzmanlar覺ndan oluan 8 kiilik ekip ge癟tiimiz y覺l proje 癟er癟evesinde Ankara, Diyarbak覺r, Batman, Gaziantep, Mu, Siirt, anl覺urfa, Erzurum, Erzincan, Ar覺, Malatya ve Ad覺yaman'覺n merkez ile baz覺 il癟eleri olmak 羹zere toplam 44 cezaevinde arat覺rma yapt覺. Bu cezaevlerinde t繹re ve namus cinayeti ileyen 180 kii ile g繹r羹en ekip ilgin癟 sonu癟lara vard覺. T羹rkiye Bilimsel Arat覺rma Kurumunun da (TB襤TAK) destek verdii arat覺rmada mahkumlar kendileriyle g繹r羹en akademisyenlere yapt覺klar覺ndan pimanl覺k duymayacak samimi itiraflarda bulundu. Projenin bakanl覺覺n覺 y羹r羹ten Do癟. Dr. Mazhar Bal覺, g繹r羹melerde 癟ok ilgin癟 繹rneklerle kar覺lat覺klar覺n覺 s繹yledi. zelikle G羹neydouda t繹re ve namus cinayetinden dolay覺 mahkum olan ve cezas覺 kesinleenlerin samimi itiraflarda bulunduuna dikkat 癟ekiyor. Hikayelerini 癟ok rahat anlat覺yorlar diyen Bal覺, bunun da arat覺rman覺n 癟ok sal覺kl覺 bir ekilde y羹r羹t羹ld羹羹n羹 ve kendileri a癟覺s覺ndan 癟al覺ma evkini art覺rd覺覺n覺 dile getirdi. Mazhar Bal覺, mahkumlar覺n t繹re ve namus cinayeti ad覺 alt覺nda iledikleri cinayetleri soukkanl覺l覺kla anlatt覺klar覺n覺 ifade ederek, 癟ounun piman olmad覺覺n覺 ve anlatt覺k癟a cinayetin ilenmesi i癟in aileler taraf覺ndan oluturulan mecliste al覺nan kararlara kadar anlatt覺klar覺n覺 s繹yledi. Bu cinayetleri ileyenlerin T羹rkiye geneline g繹re okur-yazar oran覺n覺n y羹ksek olduunu da vurgulayan Bal覺 unlar覺 s繹yledi: T繹re ve namus cinayetlerini belli bir kesime balamak doru deil. Feodal yap覺 ile balant覺lar覺 olduunu d羹羹nenler var. Ancak b繹yle deil. T繹re ve namus cinayeti ileyenler aras覺nda eitim d羹zeyi y羹ksek 羹niversite mezunu da var. Bu kiiler cinayeti ilerken, aile meclisinin karar覺yla yap覺ld覺覺 y繹n羹ndeki iddialar覺 doru deildir. Bazen bu cinayetleri kendi balar覺na ald覺klar覺 karar sonras覺nda da yapabiliyorlar. Yapt覺覺m覺z arat覺rmalarda elde ettiimiz sonu癟lardan birisi de cinayetlerin genellikle k羹癟羹k yataki 癟ocuklara yapt覺r覺ld覺覺 y繹n羹nde bir g繹r羹 hakim. Ama asl覺nda 繹yle deil. Ayr覺ca t繹re ve namus cinayetlerine kurban gidenler sadece kad覺nlar deildir. Bunlar覺n aras覺nda erkeklerde var. Ancak baz覺 kad覺nlar azmettirdikleri i癟in cezaevinde yat覺yor. T繹re ve namus cinayetlerinden h羹k羹m giyen mahkumlarla y羹z y羹ze yapt覺覺m覺z g繹r羹melerde iledikleri cinayetlerin sebepleri aras覺nda yok efendim kot giydi, yok erkek arkada覺na cep telefonuyla mesaj 癟ekti veya parka gitti gibi kulaktan dolma s繹zlerle ilemediklerini s繹yl羹yorlar. Cinayetlerin alt覺nda yatan baka sebepler var. Kald覺 ki bu t羹r olaylar sadece Dou veya G羹neydouda yaanm覺yor. T羹rkiye'nin her yerinde yaanan ve m羹ahade ettiimiz olaylard覺r. CEZAEV襤NDE AALAR G襤B襤 KARILANIP, KRALLAR G襤B襤 BAKILIYOR
Do癟. Dr. Bal覺, mahkumlarla yap覺lan g繹r羹melerde 癟覺kan sonu癟lar aras覺nda en ilgin癟 olanlar aras覺nda ise cinayeti ileyenin cezaevine d羹t羹kten sonra aalar gibi kar覺land覺覺n覺 s繹yledi. yle ki baz覺 mahkumlar覺n 繹ld羹rd羹羹 kad覺n覺n ailesi taraf覺ndan bazen krallar gibi bak覺ld覺覺na da dikkat 癟eken Bal覺, cinayeti ileyenin alaca覺 cezay覺 bildii halde bunu umursamad覺klar覺n覺 kaydetti. Bal覺, cezaevinde bu t羹r su癟lardan yatanlar i癟in en 繹nemli deerin namuslar覺n覺 temizlediklerine inand覺klar覺n覺 ifade ederek 繹yle devam etti: T繹re ve namus cinayeti ileyenler cezaevlerinde 癟ok itibar g繹r羹yor hatta aalar gibi kar覺lan覺yor. Dier mahkumlar onlara 癟ok sayg覺 g繹steriyor. zellikle bu b繹lgedeki tutuklu ve h羹k羹ml羹ler cinayetleri ilediklerini b羹y羹k bir evkle, akla anlat覺yorlar ve yapt覺klar覺n覺 inkar etmiyorlar. Bu su癟tan dolay覺 yatanlar en 癟ok itibar g繹ren ve sayg覺 duyulan mahkumlar aras覺nda yerlerini al覺yor. Cinayetin sebepleri aras覺nda g繹sterilen sebepleri anlatan Bal覺, zellikle bu b繹lgelerde aldatma konusu kesinlikle affedilmiyor. Erkek kar覺s覺ndan boand覺ktan sonra bile eer aldatm覺sa bunun cezas覺 繹l羹md羹r. Zaten evliyken b繹yle bir ans覺 yok. Kald覺 ki boand覺ktan sonra kanunen hi癟bir h羹km羹 olmad覺覺 halde baka bir erkekle g繹r羹ld羹羹nde cezas覺 繹l羹md羹r. 襤ki aile taraf覺ndan da bu karar 癟ok rahatl覺kla onaylan覺yor. Ortada namus kavram覺 at覺l覺nca cinayet ka癟覺n覺lmaz oluyor. O zaman o kad覺n覺n 繹ld羹r羹lmesi ise aileler aras覺nda bir 繹d羹l olarak g繹r羹l羹yor. Toplumda da 癟ok itibar g繹r羹l羹yor. diye konutu. Bu t羹r olaylar覺n 繹n羹ne ge癟ebilmek i癟in cayd覺r覺c覺 cezalar覺n yan覺 s覺ra toplum bilincinin a覺lanmas覺 gerektiini vurgulayan Bal覺, bunun 繹n羹ne ge癟ilmedii taktirde trajik hikayeler ve manzaralar覺n g繹r羹lmeye devam edileceini s繹zlerine ekledi.
_________________ 
|